Chuyện chiếc Cà Ràng miền sông nước

Ai đã từng lênh đênh trên miền sông nước, ghe xuồng mới thấy được chuyện củi lửa bếp núc thật là một điều phiền phức. Đây cũng là bí quyết lý giải về khởi thủy của mẫu cà ràng – 1 sản phẩm riêng biệt dành cho vùng sông nước mặc cho sóng sô, gió táp, mưa sa…

Cà ràng vốn là tiếng Khmer (kran), tên gọi 1 dòng bếp lò độc đáo vừa bao gồm nơi nấu với 3 ông táo, gắn có một thân đáy chịu lửa hình số 8 sử dụngđun củi, cời than. sở hữu thuyết cho rằng dòng cà ràng trước hết do người Xiêm sáng tạo, nhưng thật ra loại cà ràng đã từng với mặt trên vùng đất sông nước Nam Bộ này khoảng một.500 – 2.000 năm (thế kỷ I tới thế kỷ VI). Chủ nhân của nó là cư dân thuộc nền văn hóa cổ nào đấy ở ĐBSCL, bởi qua khai quật các di chỉ khảo cổ ở đa dạng nơi trong vùng, thí dụ như kết quả khai quật khảo cổ học tại Gò Tháp (huyện Tháp Mười, Đồng Tháp) năm 2000 mới đây, người ta đã bắt gặp hàng vạn hiện vật, đa phần là những mảnh gốm bể, trong đấy nhiều nhất là mảnh bể cà ràng, vòi ấm (siêu), nồi, tô chén, chum vại, lu hũ... Theo những nhà khảo cổ thì cà ràng và vòi ấm (siêu) là hiện vật đặc trưng của nền văn hóa Óc Eo. Điều ấy giúp chúng ta kết luận, cư dân của tầng văn hóa này là những bộ tộc thuộc vương quốc Phù Nam.

Bếp nấu cà ràng khá linh hoạt, có thể để trên sàn nhà bằng tre nứa, ván gỗ; mang thể để ngay trên ghe thuyền mà ko sợ bị cháy mặt sàn, gọn nhẹ và dễ chuyển động.Về sau, do công năng độc đáo của nó, mẫu cà ràng trở thành 1 dòng phương tiện nấu nướng, nó không chỉ hiện diện tại bếp ăn mỗi nhà mà còn theo chân người nông dân vào tận các vùng sâu, vùng xa trong các tháng gắn sở hữu mùa vụ. Chưa hết, nó còn là bạn đồng hành mangnhững người nghèo chuyên sống nghề câu lưới, cũng là người bạn thân thiết của giới thương hồ quanh năm lênh đênh trên sông nước.

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Hiệp: Đất làm cho gốm thường được khai thác dưới chân núi Nam Quy. Chỉ có chiếc cà ràng được khiến bằngchiếc đất đặc biệt ở miền núi, rẻ nhất là đất lấy ở chân núi Nam Vi, miệt Xà Tón (Tri Tôn, An Giang) là xài bền, sở hữu lúc vài năm cũng chưa bể, gãy. Ngoài Cà Ràng, họ còn khiến cho “Cà Om” (hình dáng giống như trái bí đỏ lớn, sử dụng chứa nước sinh hoạt…Chính vì thế buộc phải bà con vùng Xà Tón với điều kiện cung cấp hàng loạt, sỉ cho những ghe thương hồ đem bán tại các chợ lớn, chợ nhỏ, hoặc bán lẻ tận những vùng sâu, vùng xa khắp ĐBSCL.

>>> Xem thêm: đại lý vé máy bay nội địa

Lộ trình tiện dụng nhất của những ghe này là xuôi theo chiếc Hậu Giang, thả xuống “miệt vườn”, “miệt dưới”... mà mẫu Răng được xem là “tổng đại lý” mặt hàng này. loại Răng, bí quyết tỉnh lỵ bắt buộc Thơ 6 km về phía Tây Nam, trên Quốc lộ một, từ quận Ninh Kiều (TP bắt buộc Thơ) đi Sóc Trăng. Do thuận lợi việc giao thông thủy, bộ phải sớm trở nên nơi đô hội.

Chợ cái Răng sôi động trên bến dưới thuyền cần các ghe cà ràng ở “miệt trên” không thể ko đến đây tìm bến cắm sào. Trước ít sau nhiều, rộng rãi mãitới mức cà ràng trở thành mặt hàng “ngoại nhập” được người sử dụng ưng ý, chiếm tỉ trọng áp đảo, nên bến chợ này được bà con đặt gọi chợ “Cà Ràng” (âm từ tiếng kran hay karan), sau nói trại ra là “Cái Răng”.

hiện tại, để yêu thích với các loại chất đốt phế liệu/phế phẩm có sẵn đa số tại từng địa phương, hình ảnh 1 bếp lò bằng đất (cà ràng) được đặt ở góc bếp trong mỗi gia đình ở vùng sông nước ĐBSCL hiện nay dần dần đã được thay thế bằng những bếp gas, bếp điện,… lợi ích và tiên tiến.

Tuy nhiên, nhiều người dân vùng sông nước vẫn tiêu dùng cà ràng với lý do giản dị: nồi đất nấu ngon cơm, trã đất nấu nước lèo ngon hơn nồi nhôm, còn cà ràng cực kỳ tiện dụng trên ghe xuồng với rất nhiều “ưu thế”. Trước hết nó mang thể nung đốt thoải mái mà ko lo chuyện lửa sở hữu thể bắt sang khiến cháy ghe, vì tro than nằm gọn trong bếp. Mặt khác, bếp cà Ràng dễ nhóm và dễ đốt vì với thể đặt củi vào bếp ở khắp bốn bên, và lại kokén 1 cái củi nào mà dân đi ghe với thể quơ được đâu ấy trên bờ, nơi ghe vừa tấp vô. Thêm nữa, nó sở hữu thể di dời dễ dàng, khi người ta ngồi ăn uống ở bất kỳ nơi nào đấy trên ghe thì loại bếp cà ràng đều với thể mang đặt ngay ko kể... Cà Ràng dùng thật thuận tiện đặc thù là sở hữu người sống nghề sông nước và nó cũng là dấu ấn khó phai của cuộc sống khẩn hoang của cha ông từ hơn ba trăm năm trước.

Nguồn: Sưu tầm